نجوم و نوروز

نوروز باستانی

 

پیش از آنکه درباره جشن نوروز باستانی و آداب و رسوم مربوط به آن گفتگو کنیم، از ذکر نکتهای ناچاریم، و آن اینست که باید خودمان را در زمانی بگذاریم که مردم آن روزگار، اعتقاداتی درباره تأثیر ستارگان داشتند و نجوم با زندگانی آنان پیوسته بوده است، و اگر حساب دقیق در دست نداشتند، امور دینی و اجتماعی آنها به هم میخورده است و حتی کارهای روزانهشان را از پوشیدن جامه تا نوشیدن دارو بیمشورت منجم انجام نمیدادند. این اعتقادات طوری بوده که هیچیک از دینها هم نتوانستند مردم را از این خیالات و اوهام باز دارند در نتیجه این اعتقادات، نیاز بسیاری به ستاره شناسی و اختر شماری و علوم ریاضی برایشان پیدا شده بود.

ادامه نوشته

ميراث ارزشمند تاريخ نجوم در ايران

 

زماني كه صحبت از نجوم مي‌شود، نمي‌توان به ياد دوران اوج اين دانش در سرزمينمان نيفتيم؛ جايي كه در دو مقطع پيش از اسلام و پس از اسلام پيشرو در زمينه تمدن علمي دوران خود بوده و نقش بي‌نظيري را در تاريخ علم جهان بازي كرده است. اما آيا همه اين علاقه به گذشته تنها ناشي از اين است كه ما ‌خود ايرانياني هستيم كه ميراث خود را بزرگنمايي مي‌كنيم؟ آيا مطالعه اين ميراث براي آينده‌اي كه سوي آن مي‌رويم موثر است؟ اينها سوالاتي بود كه با دكتر علي اكبر ولايتي در ميان گذاشتيم. 

زماني كه به گذشته مي‌نگريم، مي‌بينيم ايرانيان در مقاطعي نظير دوران پيش از اسلام و دوران اسلامي نقشي ممتاز در شكل دهي علوم و بويژه نجوم داشته‌اند. اين توجه به نجوم از كجا در تاريخ نشات مي‌گيرد؟

ادامه نوشته

موجودات فضایی

موجودات فضایی

آیا براستی موجودات فضایی وجود دارند؟ در واقع جواب این سوال آنقدر ها سخت نیست! کافی است تا نگاهی  دقیق تر به اطراف خود بیاندازید. آنها را خواهید دید. شما یکی از آنها هستید... بالغ بر میلیون ها گونه مختلف جانوری و ارگانیسم زنده بر روی زمین وجود دارد. اینها موجوداتی هستند بر سیاره کوچکی به نام زمین، و در گوشه ای از کیهان. اینها همان موجودات فضایی هستند. پس اگر به دنبال بیگانگان فضایی خارج از زمین می گردید شاید بهتر باشد تا سوال اول را به گونه بهتری بیان نماییم." آیا حیات در خارج از زمین وجود دارد؟" با اینکه هنوز مدارک عینی اثبات این موضوع وجود ندارد اما جواب این سوال هم آنقدرها سخت نیست: " اینطور به نظر می رسد".l

استفن هاوکینگ، دانشمند بسیار پرآوازه ومشهور فیزیک نجومی در سال 2010 به طور رسمی اعلام نمود که موجودات فضایی به طور حتم وجود دارند. او به سخنانش در این حد بسنده نکرد وهمچنین اخطار داد که ارتباط با آنها می تواند ایده بسیار بدی باشد. اما چطور ممکن است؟ از کجا می دانیم که موجودات فضایی ممکن است وجود داشته باشند و بر چه اساسی ارتباط با آنها خطرناک است؟

 

هاوکینگ در برنامه ای که از کانال دیسکاوری پخش گردید، اعلام کرد که وجود زندگی هوشمند فرازمینی کاملاً منطقی و ممکن است. این خبر در بسیاری از رسانه های معتبر جهان انتشار یافت به طوری که واکنش های  گسترده ای نیز در بر داشت. هاوکینگ هشدار داد که در صورت شناسایی زمین توسط موجودات فضایی، این امکان وجود دارد که آنها در جهت استفاده از منابع و اقامت در زمین، ما را مورد حمله قرار دهند. همچنین در ادمه بیان می کند که چالش اصلی ما این است که دریابیم این بیگانگان فرازمینی چگونه خواهند بود.

 

(تصویر گرافیکی و تخیلی از شکل دیگری از حیات در خارج از زمین)

 

ادامه نوشته

نجوم آماتوری را چگونه آغاز کنیم؟

در این مقاله سعی می شود تا راه صحیح شروع کار در نجوم آماتوری به شما نشان داده شود.

بسیاری از تازه کارهای ستاره شناسی راه اشتباهی را در پیش می گیرند و شکست می خورند، خود من هم یک بار در این راه شکست خوردم و یک سال از نجوم دور بودم و احساس می کردم تمامی کارهایم بی نتیجه بوده است. اما یک سالی است که ستاره پارسی را راه اندازی کرده ام و من حالا کارهایی که در گذشته انجام دادم و فکر می کردم بی نتیجه بوده، برای من ابزاری شده است تا بوسیله آن گام کوچکی در همگانی کردن علم و آموزش علم ستاره شناسی بردارم.

ادامه نوشته

آشنایی مقدماتی با رصد آسمان شب

تصور نمایید وقتی به آسمان نگاه می‌کنید بتوانید ستاره‌ها و صورت‌های فلکی را تشخیص داده و آنها را نام ببرید، در این زمان زیبایی آسمان برای شما بیش از پیش خواهد بود و ستاره‌شناسی برایتان جذاب‌تر می‌شود.

گاهی اوقات افراد هزینه بسیار زیادی متحمل می‌شوند تا یک تلسکوپ جدید را با مارکی معروف تهیه کنند. تلسکوپ را به خانه می‌آورند و آن را از جعبه خارج می‌کنند و زمانی که به زیر آسمان می‌روند و می‌خواهند با تلسکوپ به آسمان نگاه کنند، نمی‌توانند حتی یک جرم آسمانی را رصد کنند! سپس عصبانی شده و تلسکوپ را به درون جعبه بر می‌گردانند و شاید دیگر تا سالیان سال به سراغ آن نروند و از آن استفاده نکنند.

ادامه نوشته

آموزش رصد آسمان

در این بخش به مطالعه ی بخشی از آسمان می پردازیم که در نهایت نتیجه ی کار شناخت کامل آسمان خواهد بود. شما تنها با برخی تعاریف از اجرام یا فقط نام و شکل صورت های فکلی آشنا نخواهید شد، بلکه به صورتی کاربردی و جامع به دنیای این گنبد زیبا و اسرار آمیز وارد خواهید شد. هنگام مطالعه حتما نقشه ی آسمان را مقابل خود داشته باشید.
نگاه کردن به آسمان صاف و پرستاره با درخشش زیباترین ستاره های آسمان شب، شکوهی وصف نا شدنی را در مقابل دیدگان شما جلوه گر می کند و شما را در ژرفای مرموز آسمان غرق در لذت و اندیشه ای عمیق می سازد.

اگر تازه با آسمان آشنا شده اید، پشت بام خانه برای شما رصدگاه مناسبی است، زیرا علاوه بر سهولت در رفت و آمد، در آسمان های کویری و کوهستانی به علت دیده شدن تعداد زیادی ستاره، پیدا کردن صورت های فلکی برای شما کار آسانی نیست. ابتدا تعداد ستاره های قابل رویت بسیار کم است، اما با گذشت زمان چشم شما خود را با تاریکی مطابقت داده و ستاره های بیشتری نمایان می شوند. اکنون می توانید کار را با پیدا کردن صورت های فلکی پرنور آسمان شروع کنید. در همه-ی مراحل استفاده از نقشه را هرگز فراموش نکنید.
مهم ترین بخش در آشنایی با آسمان همان وصل کردن ستاره های صورت های فلکی به یکدیگر است. اگر از نقشه هایی که در سایت قرار داده شده کمک بگیرید و همان طور که از روی نقشه ستاره ها را به هم وصل می کنید، در آسمان نیز این کار را انجام دهید.
همان طور که می دانید، موقعیت ستاره های آسمان نسبت به هم تقریباً ثابت است و جابجایی آن ها از الگویی یکپارچه تبعیت می کند. پس با دانستن موقعیت یک صورت فلکی به صورت های فلکی دیگر، می توانیم به آسانی آسمان را بشناسیم.

ادامه نوشته

همه چيز در مورد تلسكوپ

 

با خواندن اين مطلب تقريبا تمام مطالب اينترنت كه در مورد تلسكوپ است را مطالعه مي كنيد. پس نظر خود ( انتقاد يا پيشنهاد يا .....) را در نظرات بنويسيد.

تلسکوپ چیست؟!

تلسکوپ (Telescope) يا دوربين نجومي وسيله ايست اساسي جهت رؤيت آسمان شب و مشاهده حركات و ساختار اجرام آسماني موجود در آن. اين وسيله علاوه بر اينكه اجرام آسماني را بزرگتر نشان ميدهد، تصاوير آنها را روشنتر و واضح تر نموده و جزئيات روي سطح برخي از آنها را هم نشان ميدهد. از لحاظ ساختار، تلسكوپ يك وسيله اپتیکي ـ مكانیکي بشمار می آيد كه كارش ارائه يك تصوير دقيق، روشن و واضح از اجرام آسماني است.

 

تلسكوپ ها را به دو دسته کلی تقسيم مي كنند: يكي شکستی يا انكساري و ديگري بازتابی يا انعكاسی

 مشخصه اصلی هر تلسكوپ، اندازه قطر عدسی شیئی يا آينه اصلی آن می باشد. به همين دليل مهمترين و ارزشمندترين قطعه در يك تلسكوپ عدسی شیئی يا آينه اصلی آن می باشد. هر تلسكوپ داراي سه توان مختلف می باشد:

   توان تفكيك

   توان جمع آوري نور

   توان بزرگنمائی

ادامه نوشته

رصدخانه های مهم ایران و جهان

	رصدخانه پولکوفو روسیه. یکی از معروفترین و قدیمی ترین رصد خانه های دنیا است و در گذشته، اغلب آن را «پایتخت ستاره شناسی دنیا» می نامیدند. هنگامی که در سال ۱۸۳۹ م. رصدخانه پولکوفو گسترش یافت، ابزار آن عبارت بودند از یک تلسکوپ شکستی مجهز به دهانه ۳۸ سانتی متری که فرانهوفر نور شناس نامی، عدسی های آن را تراشید. بعدا یک تلسکوپ ۷۶ سانتی متری با فاصله کانونی ۱۴ متر به رصدخانه افزوده شد.

● رصدخانه های مهم جهان

الف) رصدخانه پولکوفو روسیه. یکی از معروفترین و قدیمی ترین رصد خانه های دنیا است و در گذشته، اغلب آن را «پایتخت ستاره شناسی دنیا» می نامیدند. هنگامی که در سال ۱۸۳۹ م. رصدخانه پولکوفو گسترش یافت، ابزار آن عبارت بودند از یک تلسکوپ شکستی مجهز به دهانه ۳۸ سانتی متری که فرانهوفر نور شناس نامی، عدسی های آن را تراشید. بعدا یک تلسکوپ ۷۶ سانتی متری با فاصله کانونی ۱۴ متر به رصدخانه افزوده شد. در سال ۱۲۹۴ / ۱۹۱۵م. یک تلسکوپ بازتابی یک متری و یک تلسکوپ شکستی ۸۲ سانتی متری برای رصدخانه سفارش داده شد.

جنگ جهانی دوم کار را در رصدخانه پولکوفو متوقف کرد و به تخریب کامل آن انجامید.

ادامه نوشته

کتابهای نجوم

سیارا و اقمارنویسندهت: ویلیام جی. کافمن
مترجم: علی درویشکتاب حاضر اثری است برای پاسخگویی به معمای پیدایش منظومه شمسی و سیر و تکوین سیارات و اقمار ، که نویسنده آن سالها سرپرست رصدخانه گریفیت لوس آنجلس ، استاد فیزیک دانشگاه ایالتی سان دیه گوی آمریکا و یکی از اعضای تحققیای مأموریت و ایکینگها به مریخ بود. هر فصل از این کتاب ما را به دنیاهای جدیدی رهنمون می‌شود. عمده مسائلی که در این کتالب به آن پرداخته شده عبارتند از: جهان اولیه ، سیارات و اقمار و ویژگیهای فیزیکی آنها و جهانهای دور با مطالعه این کتاب اطلاعات جامعی در مورد ساختار و پیدایش منظومه شمسی ، بخصوص فیزیک سیارات و اقمار آن بدست می‌آورید.نجوم کروینویسنده: مرمام . اسمارت
ترجمه: دکتر داوود احمدزاده جسور نشر: 1373 - از انتشارات زر قلم

ادامه نوشته

صورتهای فلکی

 

مردمان باستان تصور می‌کردند که می‌توانند خطوط اصلی چهره‌ها را، در ستارگان آسمان شب پیدا کنند. این چهره‌ها معمولاً شکل‌هایی از قهرمانان، اساطیر، خدایان افسانه‌ای، مخلوقات گوناگون و اجرامی بود‌ند که به نظر آنها بر روی زمین اثر گذار ند. این مفهوم عامیانه صورت فلکی است. اما در ستاره‌شناسی نوین، لغت صورت فلکی به بخشی از آسمان اطلاق می‌شود که در مرحله‌ی اول اشکالی را تداعی می‌کند که هزارها سال پیش برای اولین بار مورد توجه انسان‌های باستانی قرار گرفته است. این مناطق بر روی کره‌ی سماوی، مانند استان‌ها یا کشورهای مختلف بر روی نقشه‌های زمینی هستند.

ادامه نوشته